De voorwaarden van de aflossingsvrije hypotheek zijn veranderd. Hierdoor lopen veel senioren het risico over enkele jaren financieel in de problemen te komen. Hadden zij beter moeten weten of hadden de banken beter moeten waarschuwen?
Hij klonk zo aanlokkelijk: de aflossingsvrije hypotheek. Tot 2013 was dit een populaire hypotheekvorm vanwege de maximale hypotheekrenteaftrek en de lage maandlasten. Maar nu de regels zijn veranderd en de rente omhoog is gegaan, dreigt een significante groep mensen over enkele jaren in financiële problemen te komen. Wie moet deze verantwoordelijkheid dragen? Hadden de banken beter moeten waarschuwen? Of hadden mensen beter moeten anticiperen op de risico’s? Welvarend Wonen haalde het net op.
De nieuwe hypotheekregels treffen met name senioren. Uit onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten (2023) blijkt namelijk dat 94 procent van de 65-plussers een aflossingsvrije hypotheek heeft. Zij krijgen met de nieuwe regels te maken als zij willen verhuizen of hun hypotheek moeten herfinancieren. In veel gevallen betekent dit dat zij (een deel van) de hypotheek moeten aflossen en/of moeten omzetten in een annuïteitenhypotheek. De maandlasten gaan dan omhoog.
Daarom plaatsten wij een stelling in onze nieuwsbrief: ‘U koos zelf voor een aflossingsvrije hypotheek, dus de risico’s, zoals het niet kunnen aflossen, zijn ook uw eigen verantwoordelijkheid.’
De reacties die wij binnenkregen vindt u verspreid door dit artikel. Let wel: de stelling is niet onze mening, maar is bedoeld om het gesprek op gang te krijgen.
In het debat rond de aflossingsvrije hypotheek komt vaak terug dat mensen te weinig zijn geïnformeerd over de risico’s van deze hypotheekvorm. Dat blijkt ook uit een van de reacties die wij binnenkregen naar aanleiding van onze stelling: “Ik ben het oneens met de stelling. Bij het afsluiten werd destijds op de risico’s niet geattendeerd.”
Daartegenover staan mensen die menen dat je pas iets moet ondertekenen als je volledig op de hoogte bent van de risico’s. Gaat het mis? Dan is dat je eigen verantwoordelijkheid. Daarnaast wijzen velen erop dat mensen wel de baten wilden van de aflossingsvrije hypotheek, maar niet de lasten nu de regels veranderen.
Onder een video van het AVROTROS-programma Radar over dit onderwerp lazen we bijvoorbeeld dit commentaar: “Deze mensen weten totaal niet wat ze hebben, hoe ze dit hebben en wat dit voor hen betekent over 30 jaar. Duidelijk struisvogelgedrag. Een hypotheek zou voor het gros van deze mensen verboden moeten zijn.”
Maar er zijn ook mensen die de verantwoordelijkheid zowel bij de hypotheekverstrekker als de -afnemer leggen. Zo kregen wij deze reactie binnen: “Het kan niet zo zijn dat de verantwoordelijkheid van het niet kunnen aflossen alleen bij de consument ligt. De hypotheekverstrekker heeft het advies gegeven om het product af te sluiten. Ik vind het een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Bovendien bestaat er zoiets als een zorgplicht richting de consument.”
De meeste aflossingsvrije hypotheken lopen tussen 2035 en 2040 af. Op dat moment moeten mensen hun hypotheek verlengen, herfinancieren of oversluiten en krijgen zij met de nieuwe regels te maken. Daarom spoort de toezichthouder Autoriteit Financiële Markten (AFM) hypotheekaanbieders en -adviseurs aan om mensen die in problemen dreigen te komen nu al te waarschuwen.
Zij moeten van de AFM ook met maatwerkoplossingen komen als klanten aan het einde van de looptijd hun hypotheek niet kunnen aflossen of herfinancieren. “Het is belangrijk dat hypotheekaanbieders nu hun verantwoordelijkheid nemen en klanten goed informeren en aansporen tot actie”, zo schrijven zij op hun website.
Radar hield dit jaar een peiling onder bijna 14.000 mensen met een (deels) aflossingsvrije hypotheek. Daaruit bleek dat 66 procent van de ondervraagden niet op de hoogte was van de nieuwe regels. Driekwart van hen gaf aan hier ook niet over te zijn geïnformeerd door de hypotheekverstrekker. Daar ligt dus nog wel wat werk.
In de discussie speelt nog een sentiment mee. Is het wel eerlijk dat de regels van deze hypotheekvorm zomaar kunnen veranderen? Daarover kregen wij deze reactie binnen: “De eventuele risico’s neem je bewust mee in de beslissing. Maar de banken zouden meer aandacht moeten geven aan zaken als werkeloosheid, waardedaling en andere risico’s, zoals wetswijzigingen. Zowel banken als de klant gaan er meestal achteloos vanuit dat alles blijft zoals het is.”
Dat de regels wel degelijk kunnen veranderen – en dat dit financiële gevolgen gaat hebben – gaan duizenden mensen de komende jaren aan den lijve ondervinden. Onze klanten Harry en Wil Hendriks kozen er daarom voor om Het Overwaardeplan te tekenen. Zo hebben ze voorkomen dat ze over een paar jaar een half miljoen hadden moeten aflossen.
We zijn benieuwd welke mening u heeft over de aflossingsvrije hypotheek. Laat het ons weten via info@welvarendwonen.nl.